ԱՆԴԱԴԱՐ, ՍՈՂՈՍԿԱԼՈՎ, ՀԱՄՈԶԵԼՈՎ, ՍՊԱՌՆԱԼՈՎ, ՊԱՐՏԱԴՐԵԼՈՎ... ՇՈՂՈՔՐՈԴԵԼՈՎ ԵՒ ՄԻՇՏ... ԽԱԲԵԼՈՎ

Խուլ պայքար, անաղմուկ գրոհ, աւերածութիւն... ամէն­ուրեք վե­րի­վայրումի հետքեր եւ նշաններ... ամէն ոք կը զգայ, որ այլեւս առա­ջուա­նը չկայ: Բարոյական արժէքները բոլորովին գլխի­վայր: Բայց ո՞վ է պայքարողը, ի՞նչ բանի դէմ, կամ որո՞ւ դէմ: Առաջին հայեացքով ոչ ոք չի հասկնար: Ամէն ինչ՝ ամէն բա­նի դէմ եւ ամէն ոք ամէն ինչի դէմ:

«Կլոպալիզացիա»: Իսկական Բաբելոն:

Եթէ այսպէս ներկայանային՝ ամէն ոք, գիտակից թէ ոչ, քիչ թէ շատ պիտի պաշտպանուէր, քանզի որոշ պատմական յի­շո­ղութիւններ բնա­կան պաշտպանողական հակազդեցութիւն պի­տի ծնէին: Բայց այս եւս ուսումնասիրուած է: Նոր բառ, շռըն­թա­լից արտայայտութիւն, կար­ծես համամարդկային արժէքներու գովքն ու վերելքը հիւսող, սատա­րող եւ քաջալերող շարժում ըլ­լար: «Կլոպալիզացիա»:

«Կլոպ»... անյիշատակ ժամանակներէ ժառանգութիւն մնա­ցած աշ­խարհակալական երազանքներ... «Այս բոլոր թագաւորու­թիւն­ները քե­­զի կու տամ»...

Բայց զգոյշ, որովհետեւ համընդհանուր տափակացման, ան­դէմ հա­սարակութեան արդիւնքը՝ անազգ, անազգանուն, ան­կեր­պա­րան խառ­նի­ճաղանճ մըն է: Ազգ, Կրօն, Նախնիք եւ անոնց հե­րոսամարտերը, ազ­գի բնորոշ առաքինութիւններ, հա­զա­րա­մեակ­­ներ շարունակ ժողովրդա­կան դարբնոցով անցած եւ մշա­կուած արժէքներ, մտքեր ու մտա­հո­րի­զոն՝ լրիւ հարթ ու հա­ւա­սար անապատացած տեսնել՝ այս է իրենց ն­պա­տակը:

Ոչի՛նչ որ սեփական է, ոչի՛նչ որ իւրայատուկ է, ոչի՛նչ որ ինք­նուրոյն է:

Գուցէ սեւն աւելի հաճելի եւ ընդունելի ըլլայ քան այս անգոյն-բազմագոյն հրէշ-ծաղրածուն:

Իսկ ինչո՞վ է մղւում պայքարը: Ո՞ւր են բանակները, զէնքն ու զինամթերքը, պատերազմի դա՞շտը:

Աւա՜ղ... թշնամին տունէն է: Չկա՛ պատերազմի դաշտ, որով­հե­տեւ մեր տուներէն ներս է խուժեր թշնամին: Խրամատ չկայ, պաշտ­պա­նական գօտի, փշալար կամ սահման գոյութիւն չու­նի: Թշնամին ներսն է, սողոսկած ու ծուարած մեր իսկ թոյլ­տուու­թեամբ: Շատ ան­գամ անգիտակցաբար, նորոյթի սիրոյն, զար­գացած երեւալու, ժա­մա­նակ­ներու քայլին հետեւելու հա­մար... ամէնուր ներթափանցեց հեռա­տե­սիլը, ալեհաւաքը, ապա հա­մացանցը: Տարբեր չափի եւ որակի գոր­ծիք­ներ իրար կը յա­ջոր­­դեն, միշտ աւելի կատարեալ, սեղմ, փոքր եւ բազ­մագործ:

Սարդոստայնի նման այս բոլորը կապկպած են մարդոց, որ իրար հանդիպելու ժամանակ անգամ հազար ու մի հոգու հետ կա­պի մէջ են, հա­զար խնդիրներ կը վերլուծեն եւ կը փորձեն լու­ծում տալ... շատ ան­գամ մոռնալով հանդիպման առիթին, նպա­տակին եւ նոյնիսկ պար­զա­պէս հանդիպման մասին:

Հեռատեսիլի աւերածութեան առաջքն առնելու մասին հա­զիւ թէ խօսակցութիւն սկսաւ, երբ ալեհաւաքը սարսափելի գրո­հով գերեվարեց մեծ ու փոքր, տղայ-աղջիկ, հասուն ու տհաս: Իսկ համացանցը՝ ան­սահ­մանափակ, անվերահսկելի, բիրտ ու լկ­տի կերպով մեր ըն­տա­նիք­նե­րէն ներս կը թափէ աղբն ու կեղտը, սուտն ու սխալը... շատերու յոյժ վերապահ ու անձնական եւ ներ­­անձնական գաղտնիքները հան­րու­թեան առաջ կը սփռէ... բամ­­բասանքի, քսութեան, կեղծիքի, վար­կա­բե­կու­թեան, սուտի եւ խա­բէութեան ազատ դաշտ դառնալով:

Պտուղէն կը ճանչցուի ծառը: Սատանայի, չարի տիրոյթն է որ թե­­ւակոխած ենք... շատ զգոյշ, հազար զգուշաւորութեամբ, քննադատ աչ­քով, սթափ վիճակով պէտք է օգտագործենք գեր­ար­դիական աշ­խար­հի տրամադրած միջոցները:

Որպէս պտուղ, արեւմտեան երկիրներու մէջ արդէն իսկ կը տես­նենք երիտասարդութեան շեղուածութիւնը սեռականութեան հանդէպ. հաճոյքն ու հաճոյասիրութիւնը կը քարոզուի, կը գով­ազ­դուի, կը քա­ջա­լերուի եսասիրական տեսանկիւնէն. ի գին ա­մէն ինչի պէտք է հաս­նիլ հաճոյքին: Եսէն բացի ոչինչ գոյու­թիւն չունի: Զուգընկերը՝ դար­ձած է առարկայ, որ պէտք է հա­ճոյք ապահովէ ու վերջ: Ոչ մէկ բա­ցուածք դէպի «Դու»ն, ան­ե­րե­­ւակայելի է անշուշտ որեւէ բացուածք դէ­պի նոր սերունդ:

Եսասիրութեան, ինքնասիրութեան, ինքնաստուածացման ճա­­նա­պար­հին սերունդներ ամողջ կը կործանին, եթէ ոչ ան­մի­ջա­պէս, բայց շու­տով: Ազատութիւնը սանցարձակ խելա­գա­րու­թեան հետ շփոթած՝ խոլ վազքով սրնթաց կ՚արշաւեն ինքնա­կոր­ծան­ման ուղիով: Ոչ ըն­տա­նե­կան յարաբերութիւններ, ոչ սիրոյ ար­­տա­յայտութիւն, ոչ «Դուն»ի փն­տռտուք՝ անբաժան «Մենք»ը կեր­­տելու համար:

Ընտանիք չկայ, թիրախ դարձած է հասարակութեան կո­րիզը: Հե­տեւաբար, ոչ ընկերային կեանք, ոչ պետութիւն, ոչ ազգ: Իշ­խա­նու­թիւ­նը կը մնայ մի քանիներու առանձ­նա­շնոր­հու­թիւն:

Այս ալ վերջը չէ: Անպատկառ կերպով կը քարոզեն, թէ սե­ռերու տար­բերութիւն չկայ... բնականաբար, նախ շատ խոհեմ կեր­պով կը գո­վեր­գեն հաւասարութիւնը, արժանապատուութեան վրայ հիմնուած հան­­­դուրժողականութիւնը, փոխ զիչումը... սա­կայն այս բոլորը՝ անե­րե­ւա­կա­յելի անճոռնի եզրակացութեան հաս­­նելու համար... որպէսզի միա­սե­ռա­կանութիւնը տարածեն:

Կարեւոր չէ ի գին ինչ սուտերու, կամ կեղծիքներու... ամ­բողջ պատ­մութիւնը վերանայուած կը մատուցուի, եւ չես գի­տեր ի՛նչ փաս­տարկներու վրայ հիմնուած, յանկարծ բոլոր կա­րե­ւոր, հռչակաւոր, հե­ղինակաւոր մարդիկ միասեռական կը ներ­կա­յա­ցուին...

Խեղճ երիտասարդութիւն... տարուբերուած ապակողմնորո­շող հո­սանք­ներէ, ինքնակործան յորձանքներու մէջ ջախջախուե­լով, պատ­մու­թեան էջերէն պիտի ջնջուին անհետ կորածներու կար­­գավիճակով, մինչ­­դեռ կրնային դառնալ ազգի նուիրեալ զի­նուոր­ներ, քաջարի մար­տիկ­ներ, ինքնազոհ հերոսներ, առաջատար մաս­նագէտներ, ազգօգուտ հա­յ­որդիներ:

Արթննա՛նք, ժողովուրդ, դեռ ուշ չէ... սակայն, միահամուռ, ան­շա­հախնդիր եւ նուիրական ճակատ պէտք է կազմել ընդդէմ ար­­դիա­գոյն այս ոսոխին, ե՛ւ հինաւուրց ե՛ւ յարափոփոխ:

Պատասխանատու ենք մեր պաշտելի Ազգի ապագային. մեր նախ­նի­ներու ժառանգութիւնը չնետենք խոզերու դիմաց... գի­տակ­ցինք, ա­հա­զանգենք եւ գործի լծուինք:

 

Առանց Աստուծոյ՝ որ տիրաբար կարգաւորէ բարոյական ար­­­ժէք­նե­րու համակարգը, անհնար է ստեղծել ուրիշ բան քան ԲԱ­ԲԵ­ԼՈՆը:

Հատոր  
Բնագաւառ