«ԵՍ»ԷՆ ԱՆԴԻՆ...

«Եթէ ցորենի հատիկը հողին մէջ չիյնայ ու չմեռնի՝ ինքը
մինակ կը մնայ. իսկ եթէ մեռնի՝ բազում արդիւնք կու տայ»
(Յովհ. Ժբ,24-25)

 

Միայն սեփական եսն ուրանալով, մէկդի դնելով անձնական շահն ու օգուտը, ճղճիմ հաշուարկներն ու ակնկալիքները, մարդ կրնայ վայելել իր ձեռքբերումները, ըմբոշխնել արդար նուաճումներու գոհունակութեան հաճոյքը, զգալ՝ տալու, նուիրելու, զոհուելու քաղցրագոյն ապրումները. մէկ խօսքով՝ երջանիկ ըլլալու:

«Ինչ որ ցանես՝ այն կը հնձես» ըսած է ժողովուրդը: Պէտք է տաս՝ ստանալու համար, պէտք է սփռես՝ ժողվելու համար, պէտք է նուիրես՝ ուրախանալու համար, եւ նուիրուես՝ երջանկանալու համար:

Ընտանիք, Հայրենիք եւ Հաւատք: Անվերապահ նուիրումի երեք զոհասեղաններ, որոնք կ՚ապահովեն մարդկութեան համերաշխ ու երջանիկ գոյատեւումն այս աշխարհէս սկսած մինչեւ անդենականը: Որովհետեւ երեքն ալ միայն ՍԷՐ կը պահանջեն. որպէս սկիզբ, սնունդ եւ վախճան: Իսկ սէրը՝ եսի փթթումն է, μողμոջումը, ծաղկումը եւ նուիրաբերումը:

Սէր ընտանիքի հանդէպ. անձնազոհութիւն եւ ամէնօրեայ նուիրում թէ՛ տղամարդու եւ թէ՛ կնոջ կողմէ: Որքան եսը նուաղի, այնքան մենքը կ՚աճի. որքան եսը մարի, հանգի՝ այնքան սէրը կը հրդեհի, կը բորբոքի եւ կ՚ուրճանայ յարաճուն անզըսպելի թափով, միշտ աւելի քաղցր, միշտ աւելի հիասքանչ ու խոլ ինքնամոռ յորձանքի մէջ պարուրելով անձը բովանդակ: Այս նուիրումին մէջ է, որ լսելի կ՚ըլլայ անբացատրելի երջանկութեան առիթն ու պատճառ դարձող ճիչը մանուկին, որ շեղելով ծնողներու էութեան կորիզները կեդրոնախոյս զօրութեամբ՝ զանոնք կը դարձնէ զուգահաւասար արբանեակներ իր գոյութեան:

Բնականաբար, որեւէ ընտանիք օդի մէջ կախուած չէ, այլ ամուր կառչած հողին, թոնիրին եւ նախնիներուն: Հողին՝ որովհետեւ իր ճակտի քրտինքով մարդ արարածը պիտի վաստակի իր հանապազօրեայ հացը: Թոնիրին, որ միեւնոյն հողի վրայ պատրաստուած օջախն է, տան սիրտն ու սրբութիւնը: Նախնիներուն, որ անյիշատակ ժամանակներէ այդ միեւնոյն թոնիրին շուրջ հաւաքուած են, օջախը վառ պահած եւ հողի պարգեւները վայլած:

Ահաւասիկ հայրենիքը, ուր միեւնոյն ազգի անդամները կողք կողքի կանգնած, վարուցան, քաղհան ու հունձք ըրած են, հարսնիք, ծնունդ ու խնջոյք վայլած են, տառապանք, սուգ ու թաղում տեսած են, ի վերջոյ պատերազմ, կռիւ ու հերոսներ տուած են:

Այդ բոլոր սրբազան պահերուն, սրբազան հողի վրայ, միշտ միահամուր ու ամրակուր միասնութիւն ապրած են մէկ հաւատի շուրջ: Պապենական, հայրենի հաւատը՝ որ կեանքն ունէր որպէս կիզակեդրոն՝ պաշտամունքի առարկայ չէր կրնար անշունչ իրեր որդեգրել, այլ կենսապարգեւ ամէն ինչ. ահա թէ ինչո՛ւ այնքան հեշտութեամբ համատարած ընդունում գտաւ քրիստոնէութիւնը, կարծես բնական յաջորդականութեամμ եկած ըլլար իրագործելու սպասուած հաւատալիքները, ամբողջացնելու առկայ գիտելիքները: Հայերը՝ միշտ կեանք աղերսեր են, ազատութիւն տենչացեր: Քրիստոսի պարգեւն ուրիշ բան չէր եթէ ոչ յաւիտենական կեանք, անկապուտ ազատութիւն: Այնքան հարազատ, կարծես Հայկն ըլլար...

Եւ այսպէս, ընտանիք, հայրենիք ու հաւատք՝ սէր կը պահանջեն, այսինքն անձնուրաց, անշահախնդիր ու անվերապահ նուիրում. միայն այս պարագային ընտանիքը երջանիկ ոտքի կը կանգնի, ամրակուռ հայրենիքը կը ծաղկի եւ անսասան հաւատքը կը ոգեշնչէ:

Սասուն Պասկեւիչեանի խօսքերով՝
«Աշխարհ ենք գալիս սիրելու համար, սէր՝ Աստծոյ պարգեւ»:

Հատոր  
Բնագաւառ